تا در امامت و خلافت او اختلاف واقع نشود هم چنان كه سليمان را در حال حيات داود ( ع ) فهم و ذكا عطا فرموده به جهت آنكه نبوت و امامت او را بشناسند و بدانند كه بعد از پدر پيغمبر و امام خلايق خواهد بود تا تاكيد حجة بوده باشد بر بندگان صاحب تاويلات گفته كه چه مانند است هدهد بقوة مفكره و سبا بمدينه جسد و سليمان بدل و بلقيس بنفس و مَنْ عِنْدَه عِلْمُ الْكِتابِ بعقل فعال و عرش بلقيس بطبيعت بدنيه و تطبيق حكايت مفوض بفهم صحيح است و اللَّه اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب و قوله * ( وَلَقَدْ أَرْسَلْنا ) * عطفست بر قصهء سليمان يعنى و هر آينه ما فرستاديم * ( إِلى ثَمُودَ ) * بسوى قبيلهء ثمود * ( أَخاهُمْ صالِحاً ) * برادر نسبى ايشان كه صالح بود * ( أَنِ اعْبُدُوا اللَّه ) * به آنكه بگويد بايشان كه بپرستيد خداى را * ( فَإِذا هُمْ ) * پس ناگاه ايشان يعنى بعد از اين گفتار بيكبار * ( فَرِيقانِ ) * دو گروه شدند مؤمن و كافر * ( يَخْتَصِمُونَ ) * كه خصومت و جنگ ميكردند با يكديگر و واو راجع بمجموع فريقين است يعنى همهء ايشان با هم اختصام نمودند و هر فرقهء گفتند كه حق با ماست و بيان مخاصمهء ايشان در سورهء اعراف گذشت حيث قال قالَ الْمَلأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا مِنْ قَوْمِه لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِمَنْ آمَنَ مِنْهُمْ الى قوله يا صالِحُ قَدْ كُنْتَ فِينا مَرْجُوًّا قَبْلَ هذا و چون كافران بوقت خصومت ملزم گشتند گفتند بصالح كه بيار آنچه ما را به آن وعيد ميكنى از نزول عذاب * ( قالَ ) * گفت صالح به اين فريق مكذب از روى ملايمت و شفقت كه * ( يا قَوْمِ ) * اى قوم من * ( لِمَ تَسْتَعْجِلُونَ بِالسَّيِّئَةِ ) * چرا شتاب مىكنيد بعقوبة و مىگوئيد آتنا بما تعدنا * ( قَبْلَ الْحَسَنَةِ ) * پيش از توبه نيكو كه بر وجه خلوص باشد يعنى تاخير توبه ميكنيد تا آنكه عذاب نازل شود چه ايشان مىگفتند كه اگر عذاب به بينيم توبه كنيم و اگر نه بر دين خود راسخ باشيم و يا آنكه چرا تعجيل مىكنيد ببلاء و عقوبت پيش از رحمت و عافيت يعنى چرا طلب رحمت را مقدم نمىداريد بر عقوبت و بنا بر آن اينجواب آنست كه گفتند اگر آنچه بما آورده حقست پس از براى ما طلب عذاب كن تسميهء عذاب بسيئه به جهت آنست كه متضمن آلامست و يا باعتبار آنكه جزاء سيئه است بعد از آن بر سبيل مبالغه و تاكيد فرمود كه * ( لَوْ لا تَسْتَغْفِرُونَ اللَّه ) * چرا استغفار نميكنيد يعنى بايمان و توبه از خدا آمرزش نمىطلبيد قبل از نزول عذاب * ( لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ) * شايد كه شما رحم كرده شويد يعنى اميد هست كه بقبول ايمان و توبه عذاب فرود نيايد بر شما چه بعد از نزول عذاب ايمان و توبهء شما مقبول الهى نخواهد بود و نفع بشما نخواهد رسانيد در رد عذاب ( قالوا طيرنا